📖 واژهنامه جامع دارت
💡 قرارداد ما: اصطلاحات رسمی دارت (مثل Oche، Bullseye، Treble، Checkout و…) را ترجمه نکردهایم؛ چون در هر زمین دارت دنیا همین واژهها به کار میروند. فارسی داخل پرانتز فقط برای فهم اولیه است.
💡 قرارداد ما: اصطلاحات رسمی دارت (مثل Oche، Bullseye، Treble، Checkout و…) را ترجمه نکردهایم؛ چون در هر زمین دارت دنیا همین واژهها به کار میروند. فارسی داخل پرانتز فقط برای فهم اولیه است.
| Term (EN) | معنی / توضیح (فارسی) |
|---|---|
| Oche | خطِ پرتاب؛ جایی که نباید از آن عبور کنید. فاصله استاندارد آن از تخته ۲۳۷ سانتیمتر (۷'۹/۲۵") است. |
| Bullseye (Bull) | مرکز قرمز تخته = ۵۰ امتیاز؛ در پایان Leg بهعنوان Double شمرده میشود. |
| Outer Bull (25-Ring) | حلقه سبز دور مرکز تخته = ۲۵ امتیاز. |
| Double | حلقه باریک بیرونی؛ دو برابر عدد آن سگمنت. پایان هر Leg باید با Double باشد. |
| Treble (Triple) | حلقه باریک میانی؛ سه برابر عدد آن سگمنت. Treble 20 = ۶۰ امتیاز، پرتکرارترین هدف دارت. |
| Single Bed | بخشهای بزرگ سیاه/سفید بین دو حلقه؛ امتیاز ساده عدد. |
| Barrel | بدنه دارت؛ تعیینکننده وزن، تعادل و Grip. معمولاً تنگستن، نیکل یا برنج. |
| Point | نوک دارت؛ در Steel-tip فلزی و در Soft-tip پلاستیکی قابلتعویض است. |
| Shaft / Stem | ساقهای که Barrel را به Flight وصل میکند؛ در طولهای Short/Medium/Long. |
| Flight | باله انتهای دارت؛ پایدارکننده پرواز. شکلها: Standard، Slim، Kite، Pear و… |
| Steel-tip | دارت نوکفلزی برای تخته Bristle؛ استاندارد مسابقات PDC/WDF. تا ۵۰ گرم مجاز است. |
| Soft-tip | دارت نوکپلاستیکی برای تخته الکترونیکی؛ سقف وزن در تورنمنتها ۲۱ گرم. |
| Bristle / Sisal Board | تخته فیبر سیزال فشرده خودترمیم؛ استاندارد حرفهای دنیا. |
| Spider | شبکه سیم/تیغه جداکننده سگمنتها روی تخته. |
| Bounce-out | برگشت دارت بعد از برخورد به سیم؛ در بازی استیل امتیازی ثبت نمیشود. |
| Robin Hood | فرود دارت روی ته Shaft دارت قبلی (مثل تیر روبینهود)؛ معمولاً امتیاز ندارد. |
| Grip | نحوه گرفتن Barrel در دست. الگوهای رایج: Pencil، Claw، Palm. |
| Stance | حالت ایستادن پشت Oche؛ زاویه بدن و توزیع وزن. |
| Aim | نشانهگیری؛ همراستا کردن چشم-دارت-هدف قبل از پرتاب. |
| Backswing | حرکت برگشتی ساعد قبل از حرکت به سمت تخته. |
| Release | لحظه و نقطه رهاکردن دارت؛ مهمترین میلیثانیه پرتاب. |
| Release Window | پنجره زمانی مجاز رهایی برای نشستن در هدف؛ برای Bull حدود ۱.۸ میلیثانیه. |
| Follow-Through | ادامه طبیعی و روان دست به سمت هدف بعد از رهاکردن. |
| Sighting (Aid) | همراستاسازی دیده با هدف؛ به ابزار کمکنشانهروی هم Sighting Aid گفته میشود. |
| Grouping | نشستن چند دارت نزدیک به هم؛ معیار اصلی ثبات قبل از دقت. |
| Leg | یک دست بازی؛ مثلاً یک ۵۰۱ کامل. |
| Set | مجموعهای از Legها (مثلاً بهترینِ ۵ Leg). |
| Match | یک مسابقه کامل؛ ترکیب Setها. |
| Checkout / Out | پایان Leg: رساندن دقیق امتیاز به صفر با دارت آخرِ Double. |
| Double-Out | قانون استاندارد پایان: دارت آخر باید Double باشد. |
| Double-In | قانون اختیاری شروع: بازی تنها با زدن یک Double شروع میشود (در برخی لیگهای محلی). |
| Bogey Number | عددی که با ۳ دارت و پایان Double قابل اتمام نیست: ۱۵۹، ۱۶۲، ۱۶۳، ۱۶۵، ۱۶۶، ۱۶۸، ۱۶۹. |
| 180 (Maximum) | بیشترین امتیاز یک نوبت: سه Treble 20. |
| Ton | صد امتیاز در یک نوبت. |
| Ton 80 | همان ۱۸۰؛ اعلمرارتیترین خوانش Caller. |
| Hat-Trick | معمولاً سه Bull در یک نوبت. |
| 3 in a Bed | هر سه دارت در یک Bed مشخص (معمولاً Treble همان عدد). |
| Shanghai | زدن Single + Double + Treble یک عدد در یک نوبت. |
| Nine-Darter (9-Dart Finish) | اتمام ۵۰۱ فقط با ۹ دارت؛ کاملترین Leg ممکن و نادرترین رکورد دارت. |
| Three-Dart Average / PPD | میانگین امتیاز هر سه دارت؛ شاخص اصلی سطح بازی. Points Per Dart هم خوانده میشود. |
| MPR | Marks Per Round؛ میانگین مارک در هر نوبت در بازی Cricket. |
| First-9 Average | اوریج ۹ دارتِ اول هر Leg؛ شاخص قدرت شروع بازی. |
| Bust | سوختن نوبت: امتیاز منفی شد، صفرِ بیDouble، یا ماندن روی ۱ ⇒ بازگشت به امتیاز اول همان نوبت. |
| Game Shot | اعلام رسمی پایان Leg توسط Caller. |
| Caller | اعلامکننده رسمی امتیاز در مسابقه. |
| Marker / Chalker | ثبتکننده امتیاز روی تابلو (گچ/Whiteboard). |
| Walk-on | آهنگ و مراسم ورود بازیکن به صحنه؛ بخشی از برند شخصی هر پرو. |
| Order of Merit | رنکینگ رسمی PDC بر پایه جایزه نقدی دو سال اخیر. |
| Tour Card | کارت عضویت Pro Tour؛ بلیت بازی در رویدادهای حرفهای PDC. |
| Q-School | رقابت چندروزه کسب Tour Card؛ دروازه اصلی حرفهای شدن. |
| PDC | Professional Darts Corporation؛ بزرگترین و پولیترین سازمان دارت جهان. |
| WDF | World Darts Federation؛ سازمان جهانی مسیر ملی/آماتور. |
| JDC | Junior Darts Corporation؛ بزرگترین سازمان دارت نونهالان، شریک PDC و Winmau. |
| BDO | سازمان تاریخی دارت بریتانیا (بخشی از تاریخچه قبل از تسلط PDC). |
| Premier League | لیگ هفتگی دعتی PDC در سالنهای بزرگ؛ محبوبترین برنامه منظم دارت. |
| World Matchplay | یکی از Majorهای تابستانی PDC در بلکپول؛ جایی که ون دن برگ الهامبخش هامفریز شد. |
| Dartitis | اختلال عصبی-حرکتی رهاسازی دارت (معادل Yips در گلف)؛ قفلشدن دست هنگام Release. |
| Slump | دوره رکود فرم؛ معروفترین تحلیلش مدل ۵ فازی «The First Slump» است. |
| Setup Shot | پرتاب آمادهسازی: گذاشتن امتیاز باقیمانده روی عددی که فینیش آن را میشناسید. |
| Switch | تغییر برنامه هدف وسط فینیش (مثلاً وقتی Treble قفل شده). |
| Cover Shot | پرتاب جایگزین وقتی سگمنت هدف با دارتهای خودی یا حریف پوشیده شده. |
| Around the World / Round the Clock | بازی تمرینی زدن عدد ۱ تا ۲۰ به ترتیب؛ نسخه سختتر با Double. |
| Bob's 27 | دریل کلاسیک Double: شروع با ۲۷ امتیاز، Hit = جمع، Miss= کسر؛ صفر شدن = پایان. |
| Doubles Lock | بازی تمرینی GoDartsPro؛ قفلکردن هر Double با ۲–۳ ضربه در ۳ دارت. |
| Killer | بازی گروهی: با ۳ بار زدن Double عدد خودی Killer شوید و جان بقیه را کم کنید. |
| Halve-It | بازی تمرینی با جریمه: گروپ هدفی که هیچ Hitای نگرفت، امتیاز کل را نصف میکند. |
| Cricket | دومین بازی محبوب دارت؛ باز/بسته کردن اعداد ۱۵ تا ۲۰ و Bull با مدیریت امتیاز. |
| High Score | بازی/دریل رکورد بیشترین امتیاز در چند دارت مشخص. |
| Practice Rings | حلقههای هدف نصبشونده روی تخته (مانند پک Simon Whitlock) برای کوچیککردن هدف تمرینی. |
| Repointing | تعویض نوک دارت استیل با ابزار Repointing Tool. |
| Sharpener | ابزار تیزکردن نوک؛ نوک باید «گرد-تیز» باشد نه سوزنی. |
| Flight Protector | تکه فلزی/پلاستیکی ته Flight که آن را از برخورد دارت بعدی محافظت میکند. |
| O-Ring | حلقه لاستیکی کوچک برای قفلشدن Shaft نایلونی و جلوگیری از شلشدن. |
| Surround | حلقه محافظ فومی دور تخته؛ محافظ دیوار و نوک دارت. |
| Dart Mat | تشک زمینی با چاپ فاصله استاندارد Oche. |
| Dartboard Light (360°) | سیستم نور دورتادور تخته؛ حذف سایه سگمنتها (مثل مدل Corona). |
| Tungsten | تنگستن؛ فلز چگال برای Barrel باریک و حرفهای (۸۰ تا ۹۷٪). |
| Brass | برنج؛ متریال ارزان و ضخیمتر برای دارتهای شروع. |
| Nickel-Silver | آلیاژ میانرده Barrel؛ سبکتر از برنج، ارزانتر از تنگستن. |
| Center / Front / Rear Weighted | محل مرکز جرم Barrel؛ روی پایداری و سبک پرتاب اثر میگذارد. |
| Wobble | لرزش جانبی دارت در پرواز؛ نشانه مشکل در Release یا ناهماهنگی تجهیزات. |